Z = B₂ / B₃ = 50,4 / 22,54 = 2,236 ≈ 3 asansör

     1.2.            ASANSÖR KUVVET HESAPLARI 1.2.1.      Asanör Kuyu Tabanına Gelen Kuvvetler 1.2.1.1.Çarpma Tamponuna Gelen Kuvvetler [P₁] G_h = g_h . l_h . n_h = 0,373 . 28 . 6 = 62,664 ≈ 63kg P₁ = 40 . ( G_h + G_k + G_y ) = 40 . ( 63 + 650 + 1000 ) = 68520 N            1.2.1.2.Karşı Ağırlık Tamponuna Gelen Kuvvetler [P₂] G_a = G_k + ½ . G_y = 650 + ½ . 1000 = 1150 P₂ = 40 . G_a = 40 . 1150 = 46000 N 1.2.2.      Kabin Kılavuz Raylarına Gelen Düşey Kuvvetler [P_R] G_r = l . g_r = ( 1,5 + 27 + 2 ) . 8,26 = 251,93 ≈ 252 kg P_a = 10 . G_r = 10 . 252 = 2520 N P_f  = 25 . ( G_k + G_y ) = 25 . ( 650 + 1000 ) = 41250 N P_R = P_f  + P_a  = 41250 + 2520 = 43770 N 1.2.3.      Karşı Ağırlık Kılavuz Raylarına Gelen Kuvvetler [P_K] Karşı ağırlıkta fren tertibatı olmadığı için hesaplanmamıştır. 1.2.4.      Kuyu Üstü Betonuna Etki Eden Kuvvetler P_s = 10 . ( G_Makina + G_Kaide + G_Monitör + G_h + G_k + G_y + G_a )      = 10 . ( 300 + 2500 + 160 + 63 + 650 + 1000 + 1150 ) = 58230 N               1.3.            ASANSÖR UYGULAMA PROJESİ MUKAVEMET HESAPLARI            1.3.1.   Asansör Motor Gücü Hesabı [N] F₁ = 1,02 . ( G_h + G_k + G_y ) = 1,02 . ( 63 + 650 + 1000 ) = 1747,26≈ 1748 kgf F₂ = 1,02 . G_a = 1,02 . 1150 = 1173 kgf P = F₁ - F₂ = 1748 - 1173 = 575 kgf N = ( 1 / η ) . ( P . V / 102 ) = ( 1 / 0,34 ) . ( 575 . 1 / 102 ) = 16,580 kW ≈ 17 kW             η : Sistemin Verimi ( Makina Kataloğundan ) SONUÇ Bu binaya aşağıda özellikleri belirtilen 3 adet insan asanörü tesis edilecektir. Kapasitesi        =          13 kişiHızı                  =          1 m/sMotor Gücü     =          17 kW 1.3.2.      Kabin İskeleti ve Döşemesindeki Gerilmeler 1.3.2.1. Kabin Üst Askı Kirişlerinin Eğilme Gerilmesi [σ_a] G_t = G_y + G_k = 1000 + 650 = 1650 kg M_e = ( 1,02 . G_t . L ) / 4 = (1,02 . 1650 . 166 ) / 4 = 69844,5 kgf.cm             σ’_e = M_e / ( n . W ) = 69844,5 / ( 2 . 86,4 ) = 404,19 kgf / cm²             σ_e = 900 kgf / cm²  ( TS 1812 – Çizelge 3 )             σ_e ≥ σ’_e olmalıdır, 900 kgf / cm²  >  404,19 kgf / cm²  olduğundan kabin üst askı kirişleri NPU 140 ‘den yapılacaktır. 1.3.2.2. Kabin Üst Askı Kirişlerinin Sehimi [e]             e = ( 1,02 . G_t . L³ ) / 48 . E . I_x = ( 1,02 . 1650 . 166³ ) / 48 . 2,1 . 10⁶ . 605 = 0,12 cm             e / L ≤ 1 / 1000 olmalıdır, e / L = 0,12 / 166 = 0,72 . 10^-3 < 1 / 1000 = 10^-3 olduğundan NPU 140 sehim bakımından uygundur.     1.3.2.3. Kabin Alt Kirişinin Çarpmadan Doğan Gerilmesi [σ_e]             Kabin tampona çarptığı zaman alt kirişinin tam ortasına isabet edecek şekilde tek  tampon kullanılacaktır.             G_t = G_y + G_k + G_h = 1000 + 650 + 63 = 1713 kg             M_e = ( 1,02 . G_t . L ) / 2 = ( 1,02 . 1713 . 172 ) / 2 = 150264,36 kgf.cm             σ’_e = M_e / ( n . W ) = 150264,36 / ( 2 . 86,4 ) = 869,58 kgf / cm²             σ_e = 1800 kgf / cm²  ( TS 1812 – Çizelge 3 )             σ_e ≥ σ’_e olmalıdır, 1800 kgf / cm²  >  869,58 kgf / cm²  olduğundan kabin alt askı kirişi NPU 140 ‘den yapılacaktır. 1.3.2.4. Kabin İskeleti Yan Kirişlerinin Boyut Kontrolü 1.3.2.4.1. Yan Kirişlerin Net Faydalı Kesit Hesabı [A] Yan kiriş olarak L 65×65x7 profili kullanılırsa a = Z . d . t = 4 . 2,1 . 0,7 = 5,88 cm² A_n = 6,5 . 0,7 + 5,8 . 0,7 = 8,61 cm² A = A_n – a = 8,61 – 5.88 = 2,73 cm² 1.3.2.4.2. Kabin İskeleti Yan Kirişlerinin Eğilme ve Çökmeden Oluşan Gerilmeleri [σ_TOP]              M = ( 1,02 .G_y .b ) / 8 = ( 1,02 . 1000 . 160 ) / 8 = 20400 kgf.cm             σ_TOP  = [( M .h ) / ( 4 . H . W )] + [ 1,02 . G_y / ( 2 . A )]              σ_TOP = [( 20400 . 260 ) / ( 4 . 340 . 7,18 )] + [ 1,02 . 1000 / ( 2 . 2,73 )] σ_TOP = 699,98 kgf / cm² σ_e = 1800 kgf / cm²  ( TS 1812 – Çizelge 3 ) σ_e ≥ σ_TOP olmalıdır, 1000 kgf / cm² > 699,98 kgf / cm² olduğundan kabin iskeleti yan kirişi olarak L 65 x 65x 7 profili kullanılması uygundur.     1.3.2.4.3. Dikine Kirişin Narinlik Dercesi             R = √ 4 . ( I_x / A ) = √ 4 . ( 33,4 / 2,73 ) = 6,99 ( Kirişin En Küçük Atalet Çapı )             h / R = 260 / 6,99 = 37,19             h / R ≤ 120 olmalıdır,  h / R = 37,19 < 120 olduğundan yan kirişler narinlik bakımından emniyetlidir. 1.3.2.4.4. Atalet Momenti             I_x‘ = ( M . h³ ) / ( 457,2 . E . H ) = [( 20400 . 9,81) / 100 . 2,6³ ] / ( 457,2 . 2,1 . 10⁸ . 3,4 )             I_x‘ = 10,77 . 10^-8 m⁴             I_x > I_x‘ olmalıdır,  11 . 10^-8 m⁴ > 10,77 . 10^-8 m⁴ olduğundan             yan kirişler uygun seçilmiştir. 1.3.2.4.5. Kabin Döşemesinin Gerilme Hesabı [σ_e]             M_e = ( 1,02 .G_y .b ) / 4 = ( 1,02 . 1000 . 160 ) / 4 = 40800 kgf.cm              σ’_e = M_e / ( n . W ) = 40800 / ( 4 . 8,43 ) = 1209,96 kgf / cm² σ_em = σ_max / k = 3700 / 3 = 1233,33 kgf / cm²  σ_em ≥ σ’_e olmalıdır,  1233,33 kgf / cm² > 1209,96 kgf / cm² olduğundan kabin döşemesinde taşıyıcı olarak 4 adet 70 x 70 x 7 köşebent kullanılacaktır. 1.3.2.5. Askı Halatı ve Zincir Hesapları 1.3.2.5.1. Askı Halatı ve Zincirin Emniyet Katsayıları Hesabı             S = S’ . 0,8 = 4920 . 0,8 = 3963 kgf k = ( S . n ) / 1,02 . G_t = ( 3963 . 6 ) / 1,02 . 1713 = 13,60 k ≥ 12 olmalıdır,  k = 13,60 > 12 olduğundan  6 adet Ǿ 10 ‘luk halat uygundur.                   1.3.2.5.2. Halat Sarma Açısı Kontrolü             T₁ / T₂ = [G_k + 1,25 . G_y + G_h] / G_a = [650 + 1,25 . 1000 + 63] / 1150 = 1,7             ( T₁ / T₂ ) . C₁ . C₂ = 1,7 . 1,1 . 1,2 = 2,24             f = μ / sin ( α / 2 ) = 0,09 / sin ( 35 / 2 ) = 0,30             e^{f . β} = e^{0,30 . 2,7} = 2,25             β ( Sarma açısı ) = 155°                 ( T₁ / T₂ ) . C₁ . C₂  ≤  e^{f . β}  olmalıdır,              2,24  <  2,25  olduğundan kaymaya karşı emniyetlidir. 1.3.2.5.3. Halatların Tahrik Kasnağı Kanal Yüzeylerine Yaptığı Basınç Kontrolü             “ V “ kanallı kasnaklarda ;             P = [10 . G_t / ( n . d . D )] . [4,5 / Sin ( α / 2 )]                 = [10 . 1713 / ( 6 . 10 . 520 )] . [4,5 / Sin ( 35 / 2 )]  = 8,23 N / mm²             P’ = ( 12,5 + 4 . v ) / ( 1 + v ) = ( 12,5 + 4 . 1 ) / ( 1 + 1 ) = 8,25 N / mm²             P’ ≥ P  olmalıdır,  8,25 N / mm²  >  8,23 N / mm²  olduğundan             halat - kasnak çifti ezilmeye karşı emniyetlidir. 1.3.2.6. Tamponlar 1.3.2.6.1. Tampon Yerleşimi             Tamponlar, kabin ve karşı ağırlığın altına dikey simetri eksenine gelecek şekilde kuyu  tabanına yerleştirilecektir. 1.3.2.6.2. Tampon Taşıyıcıları Üzerindeki Çarpma  Kuvveti [R] 1.3.2.6.2.1. Kabin Tamponu ( Yaylı Tampon )             R₁ = 2 . G_t . [1 + ( v² / ( 2 . g . s ))]                  = 2 . 1713 . [1 + ( 1² / ( 2 . 10 . 0,063 ))] = 6145 kg             G_t . 2,5 = 1713 . 2,5 = 4282,5 kg             G_t . ( 2,5 ≈ 4 )  <  R₁  olmalıdır.             4282,5 kg  <  6145 kg  olduğundan yaylı tamponlar uygundur. 1.3.2.6.2.2. Karşı Ağırlık Tamponu             R₂ = 2 . G_a . [1 + ( v² / ( 2 . g . s ))]                   = 2 . 1150 . [1 + ( 1² / ( 2 . 10 . 0,063 ))] = 4125,39 kg             G_a . 2,5 = 1150 . 2,5 = 2875 kg             G_a . ( 2,5 ≈ 4 )  <  R₂  olmalıdır.             2875 kg  <  4125,39 kg  olduğundan yaylı tamponlar uygundur. 1.3.2.7. Kuyu Alt ve Üst Boşluk Yükseklikleri             Kuyu alt ve üst boşluk yükseklikleri TS 8237’de verilen değerleri proje çiziminde  gösterildiği gibidir. 1.3.2.8. Kılavuz Rayların Hesabı 1.3.2.8.1. Flambaj Kontrolü             P_kr = ( π² . E . I_x ) / L² = ( 3,14² . 2,1 . 10⁶ . 47,43 ) / 150² = 43690 kgf             G_r = l . g_r = ( 1,5 + 27 + 2 ) . 8,26 = 251,9 kg             P_a = 10 . G_r = 10 . 251,93 = 2519 N             P_f = 25 . ( G_k + G_y ) = 25 . ( 650 + 1000 ) = 41250 N             P_R = 0,102 . ( P_f + P_a ) = 0,102 . ( 41250 + 2519 ) = 4464,438 kgf              P_kr / P_R ≥ 5  olmalıdır.             P_kr / P_R = 43690 / 4464,438 = 9,78 > 5  olduğundan uygundur. 1.3.2.8.2. Gerilme Hesabı             P = 1,02 . ( G_y + G_k ) / 2 = 1,02 . ( 1000 + 650 ) / 2 = 841,5 kgf σ = P / F = 841,5 / 10,52 = 79,99 kgf / cm² σ_e = 350 kgf / cm²  ( TS 1812 ) σ_em > σ  olmalıdır.  350 kgf / cm²  >  79,99 kgf / cm²  olduğundan raylar gerilme bakımından emniyetlidir.   1.3.2.8.3. Sehim Hesabı e = ( P . L³ ) / 48 . E . I_x = ( 841,5 . 300³ ) / 48 . 2,1 . 10⁶ . 47,43 = 4,5 cm e_em > e olmalıdır.  e_em = 5 cm 5 cm > 4,5 cm  olduğundan raylar sehim bakımından emniyetlidir. 1.3.2.8.4. Karşı Ağırlık Kılavuz Raylarına Gelen Düşey Kuvvetler             Karşı ağırlıkta fren tertibatı olmadığından hesaplanmamıştır. 1.3.2.8.5. Ek Parçaların Emniyet Kontrolü 1.3.2.8.5.1. Ek Parçaların Çekme Dayanımı             İki rayı birbirine eklemek için 1 cm kalınlığında 7 cm genişliğinde ( flanş ) lama  demiri kullanılmıştır. σ’_em = P_R / A = 4464,438 / 7 = 637,7 kgf / cm² σ_em  = σ_max / k = 3700 / 5 = 740 kgf / cm²  σ_max : Eğilme Gerilmesi ( St 37 için ) ,  k : Emniyet Katsayısı ( TS 863 ) σ_em > σ’_em  olmalıdır.  740 kgf / cm²  >  637,7 kgf / cm²  olduğundan uygundur. 1.3.2.8.5.2. Cıvataların Ezilmeye Karşı Kontrolü             D² = ( 4 . P_R / n . τ_k ) / π = ( 4 . 4464,438 / 8 . 350 ) / π = 2,02 cm² D = √ 2,02 = 1.42 cm ,  1” cıvata kullanılırsa A = n . D . t = 8 . 2,54 .1 = 20,32 cm²  σ = P_R / A =  4464,438 / 20,32 = 219,70 kgf / cm² D = 1,42 cm bağlantı cıvatası olarak min. 1” cıvata kullanılacaktır σ_e = 500 kgf / cm² ( TS 1812 )   σ_e > σ  olmalıdır.    500 kgf / cm²  >  219,70 kgf / cm²  olduğundan cıvatalar ezilmeye karşı emniyetlidir.     1.3.2.9. Birleşim Elemanları 1.3.2.9.1. Kaynak             Konstrüksyonlardaki kaynaklar kaynak tekniği kurallarına göre yapılacaktır. 1.3.2.9.2. Perçinler             Perçinler TS 94 ’e uygun olmalıdır. 1.3.2.9.3. Cıvatalar Cıvataların gövdeleri deliğe yumuşak geçmeli, boşluk kalmamalıdır. Yük aktaran bütün cıvataların somunların altına dişlerin deliğin içine kaçmasını önlemek için TS 79 ‘a uygun rondelalar yerleştirilmelidir. Cıvataların dişsiz düz kısımlarının boyu, birleştirilen parçaların kalınlıklarının en az toplamı kadar olmalıdır. Cıvata ve somunun oturduğu yüzler eğik ise somunların veya cıvata başlarının altına pahlı özel pullar konulmalıdır. Daha çok dinamik özellikle yüklerin etkilediği asansör parçalarında somunların gevşememesi için yaylı rondelalı, maşalı pim v.s. kullanılarak gerekli düzenler sağlanmalıdır. 1.3.2.10. Makina Konstrüksyonu Hesabı             P_T = P_R + P_M = 4464,438 + 300 = 4764.438 kgf             P_B = P_T . x / L = 4764,438 . 40 / 160 = 1191,109 kgf             P_A = P_T – P_B = 4764,438 – 1191,109 = 3573,329 kgf             M = P_A . x = 3573,329 . 40 = 142933,16 kgf.cm             σ = M / n . W = 142933,16 / 3 . 60,7 = 784,915 kgf / cm²              Makina – Motor Putreli Malzemesi olarak  NPU 120 kullanılacaktır.             σ_em = 1400 kgf / cm² ( St 37 için )             σ_em > σ  olmalıdır.   1400 kgf / cm²  >  784,915 kgf / cm²  olduğundan seçilen putrel  uygundur. 1.3.2.11. Karşı Ağırlık Karkas Hesapları             Karşı ağırlık hesapları yapılmamıştır.      1.4.            MAKİNA DAİRESİ ISI HESABI Türk Standartlarında belirtilen ölçülerde makina dairesi için hesaplanmamıştır. 1.5.            MAKİNA DAİRESİ HAVALANDIRMA HESABI Türk Standartlarında belirtilen ölçülerde makina dairesi seçildiği için  hesaplanmamıştır.

Enerji konusundaki uzmanlık alanında, makina mühendisleri, elektrik generatörlerini tahrik edecek hidrolik türbinlerin ve buhar gücü oluşturacak kazanlar, motorlar, türbinler ve pompaların tasarımı, üretimi ve çalıştırılmasıyla ilgilenirler. Enerji santralleri tasarlarlar, çalıştırırlar ve yakıtların ekonomik yanması, ısı enerjisinin mekanik güçe dönüştürülmesi ve bu gücün yararlı işler yapmak için kullanılması ile ilgilenirler. İmalat bölümü saç şekillendirme, malzemeler, mukavemet hesapları gibi bir çok ana konuyu ilgilendrir ve en geniş kapsamlı bölüm imalattır. Isıtma, havalandırma ve iklimlendirme alanında, makina mühendisleri; evler, işyerleri, ticaret binaları ve endüstriyel tesislerde kontrollü sıcaklık ve nem koşulları sağlarlar. Besinlerin soğuk tutulması, soğuk depolama ve buz üretim tesisleri için gerekli donanım ve sistemleri geliştirirler.

Makina mühendisleri ayrıca yolcu, savaş ve yük gemilerinde makinalar tasarımında, otomotiv endüstrisinde otomobiller, kamyonlar ve otobüsler tasarımında ve üretiminde ve hava-uzay endüstrisinde yeni uçak ve uzay araçlarının tasarımında çalışmaktadırlar.

To get started, simply log in, edit or delete this post and check out all the other options available to you.

There’s stacks of great supporting material too! Take time to view our some helpful introductory videos, read through our Frequently Asked Questions (FAQ) or stop by The Edublogs Forums to chat with other edubloggers.

If you’ve got 4 minutes and 55 seconds, we’ve also put together a video introduction that you might like:

You can also subscribe to our brilliant free publication, The Edublogger, which is jammed with helpful tips, ideas and more.

And finally, if you like Edublogs but want to be able to simply create, administer, control and manage hundreds of student and teacher blogs at your school or college, check out Edublogs Campus… it’s like Edublogs in a box, all for you.

Thanks again for signing up with Edublogs!